Author :
Abstract
Turizm planlaması, destinasyonların kendiliğinden ve piyasa güdümlü gelişiminin yarattığı mekansal yoğunlaşma, potansiyel sorunlarına karşı geliştirilmiş temel bir yönetişim aracıdır. Türkiye’de son yıllarda il düzeyinde turizm planlama belgelerinin sayısı hızla artmakla birlikte, bu belgelerin içerik kalitesi sistematik ölçütlerle nadiren değerlendirilmektedir. Bu çalışma, Batman ilinin iki resmi turizm planlama belgesini - Batman Turizm Master Planı (2024-2029) ve Batman Turizm Tanıtım ve Geliştirme Yol Haritası (2025) - Inskeep’in Dünya Turizm Örgütü için geliştirdiği planlama bileşenlerinden ve plan kalitesi literatüründe türetilen 24 kriterli matrisle değerlendirmektedir. Belgeler, büyük dil modeli destekli iki yalıtılmış ön kodlama turu ile yazarların doğrulama ve uzlaşmasıyla puanlanmış; turlar arası uyuşma (%89,6; κ=0,834) model-içi tutarlılık göstergesi olarak raporlanmıştır. Bulgular, iki belgenin tamamlayıcı bir profil sergilediğini göstermektedir: Çalışma, Batman planlama belgelerinin ilk sistematik değerlendirmesi ve -yazarların bilgisi dahilinde - Türkiye’de genel il turizm planlama işlevinin iki kurumsal hatta bölündüğü bir vakanın ilk kriter temelli analizi olarak hem ulusal planlama pratiğine hem de plan kalitesi literatürüne katkı sunmaktadır.
Keywords
Abstract
Tourism planning is a fundamental governance tool developed to address the spatial concentration and potential problems arising from the spontaneous and market-driven development of destinations. Although the number of provincial-level tourism planning documents in Türkiye has increased rapidly in recent years, their content quality has rarely been evaluated using systematic criteria. This study assesses two official tourism planning documents of Batman Province—the Batman Tourism Master Plan (2024–2029) and the Batman Tourism Promotion and Development Roadmap (2025)—using a 24-criteria evaluation matrix derived from Inskeep’s planning components developed for the World Tourism Organization and the plan quality literature. The documents were scored through two independent rounds of large language model-assisted preliminary coding, followed by author verification and consensus. Inter-round agreement (89.6%; κ = 0.834) is reported as an indicator of within-model consistency. The findings reveal that the two documents exhibit a complementary profile. The study contributes to both national planning practice and the plan quality literature by providing the first systematic evaluation of Batman’s tourism planning documents and, to the best of the authors’ knowledge, the first criteria-based analysis in Türkiye of a case where the provincial tourism planning function is divided across two institutional tracks.
