TÜRKİYE'DE YEREL YÖNETİMLERDE KADIN TEMSİLİ: 2009–2024 YEREL SEÇİM VERİLERİ ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ
Author :
Abstract
Bu çalışma, Türkiye'de yerel yönetimlerde kadın temsilini 2009, 2014, 2019 ve 2024 yerel seçim verileri üzerinden karşılaştırmalı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye'de kadınlara belediye seçimlerinde 1930, muhtarlık seçimlerinde 1933 ve milletvekili seçimlerinde ise 1934 yılında seçme ve seçilme hakkı verilmiştir. Uluslararası ölçekte birçok ülkeye kıyasla kadınlara daha erken siyasal haklar tanınmış olmasına rağmen kadınların siyasal alandaki temsil oranlarının yeterli düzeyde olmadığı görülmektedir. Araştırmada karma yöntem benimsenmiş; veriler doküman analizi tekniğiyle Google Akademi, Ulusal Tez Merkezi, TÜİK ve YSK istatistikleri ile çeşitli akademik veri tabanlarından elde edilmiş ve betimsel istatistik yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre yerel yönetimlerde kadın temsil oranları yıllar içinde artış göstermiştir. 2009 yerel seçimlerinde %0,93 olan kadın muhtar oranı 2024 yılında %3,3'e; kadın belediye başkanı oranı ise %0,9'dan %5,5'e yükselmiştir. Bununla birlikte erkeklerin yerel yönetimlerde sayısal üstünlüğünü sürdürdüğü görülmektedir. Sonuç olarak toplumsal cinsiyet rolleri, kültürel kalıplar ve siyasal yapıdaki yapısal eşitsizlikler kadınların yerel yönetimlerde yeterli düzeyde temsil edilmesini engellemektedir.
Keywords
Abstract
This study aims to examine women's representation in local governments in Türkiye through a comparative analysis of the 2009, 2014, 2019, and 2024 local election data. Although women in Türkiye were granted the right to vote and be elected in municipal elections in 1930, in muhtar elections in 1933, and in parliamentary elections in 1934, women's representation in the political sphere has not reached a sufficient level despite the relatively early recognition of political rights compared to many countries internationally. The study adopts a mixed methods approach; data were obtained through document analysis from Google Scholar, the National Thesis Center, TÜİK and YSK statistics, and various academic databases, and were evaluated using descriptive statistical analysis. According to the findings of the study, women's representation rates in local governments have increased over the years. The rate of female muhtars, which was 0.93% in the 2009 local elections, rose to 3.3% in 2024, while the rate of female mayors increased from 0.9% to 5.5% over the same period. Nevertheless, men continue to maintain their numerical dominance in local governments. As a result, gender roles, cultural patterns, and structural inequalities in the political sphere continue to prevent women from being adequately represented in local governments.
